Engelliler Açısından İndirimli (Sıfır) Vergi Oranlı Emlak Vergisi Uygulaması

Engelliler Açısından İndirimli (Sıfır) Vergi Oranlı Emlak Vergisi Uygulaması


Özet

Bina vergisi, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun birinci kısmında düzenlenmiştir. Kanun’un 8. maddesine göre; bina vergisinin oranı meskenlerde binde bir, diğer binalarda ise binde ikidir. Bu oranlar, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun uygulandığı büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde %100 artırımlı uygulanmaktadır. 5378 sayılı Özürlüler ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 22. maddesi ile, Emlak Vergisi Kanunu’nun 8. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan indirimli bina vergisi oranına ilişkin hükme, özürlüler ifadesi eklenmiş, böylece engellilerin de indirimli bina vergisi oranı uygulamasından yararlanmaları sağlanmıştır. Daha sonra 6462 sayılı Kanunun 1. maddesiyle özürlüler ibaresi engelliler olarak değiştirilmiştir. Emlak Vergisi Kanunu’nun 8. maddesinde yer alan düzenlemeye dayanarak Bakanlar Kurulunun 2006/11450 sayılı Kararı ile 2007 yılı ve müteakip yıllar için, 200 m2’yi geçmeyen tek konutun emlak vergisi oranını sıfır (0) olarak belirlemiştir.

Anahtar Kelimeler: Emlak, bina, mesken, brüt, engellilik, nispet.

1. Giriş

Bina vergisi, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun birinci kısmında düzenlenmiştir; daimi ve geçici muafiyetlerı Kanunun 4 ve 5. maddelerinde, verginin nispeti ise 8. maddesinde belirlenmiştir.

Emlak vergisinin mevzuu Emlak Vergisi Kanunu’nun 1. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre Türkiye sınırları içinde bulunan binalar Emlak Vergisi Kanunu hükümlerine göre bina vergisine tabidir.

Bina vergisini, binanın maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf edenler öder.

Bir binaya, paylı mülkiyet halinde malik olanlar, hisseleri oranında mükelleftirler. Elbirliği mülkiyette malikler vergiden müteselsilen sorumlu olurlar.

Kanunun 8. maddesine göre; bina vergisinin oranı meskenlerde binde bir, diğer binalarda ise binde ikidir. Bu oranlar, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun uygulandığı büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde %100 artırımlı uygulanmaktadır.

Bina vergisinde indirimli (sıfır) vergi uygulaması söz konusu Kanunun 8. maddesinin ikinci fıkrasında yer almaktadır.

Söz konusu fıkra şu şekildedir.

“(4962 sayılı Kanunun 15’inci maddesiyle değişen fıkra Yürürlük; 07.08.2003) Bakanlar Kurulu, kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup onsekiz yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların, gazilerin, (5378 sayılı Kanunun 22’nci maddesi ile eklenen ibare Yürürlük; 07.07.2005) (6462 sayılı Kanunun 1’inci maddesiyle değişen ibare. Yürürlük; 03.05.2013) engellilerin, şehitlerin dul ve yetimlerinin Türkiye sınırları içinde brüt 200 m2’yi geçmeyen tek meskeni olması (intifa hakkına sahip olunması hali dahil) halinde, bu meskenlerine ait vergi oranlarını sıfıra kadar indirmeye yetkilidir. Bu hüküm, yukarıda belirtilenlerin tek meskene hisse ile sahip olmaları halinde hisselerine ait kısım hakkında da uygulanır. Muayyen zamanda dinlenme amacıyla kullanılan meskenler hakkında bu hüküm uygulanmaz. Geliri olmadığını belgelemenin usul ve esaslarını belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.”

5378 sayılı Özürlüler ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 22. maddesi ile, Emlak Vergisi Kanunu’nun 8. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan indirimli bina vergisi oranına ilişkin hükme, özürlüler ifadesi eklenmiş, böylece engellilerin de indirimli bina vergisi oranı uygulamasından yararlanmaları sağlanmıştır. Daha sonra 6462 sayılı Kanunun 1. maddesiyle özürlüler ibaresi engelliler olarak değitirilmiştir.

Kanun metninde 4962 sayılı Kanun’la yapılan düzenlemeyle eski düzenlemeden farklı olarak, indirimli bina vergisi uygulamasından, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıklardan ibaret bulunanların yanı sıra, hiçbir geliri olmadığını belgeleyenler de (kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup onsekiz yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere) yararlanabileceklerdir. Ayrıca Türkiye sınırları içinde bulunan tek mesken şartına brüt 200 m2’yi geçmeme şartı da eklenmiş ve tek mesken üzerinde intifa hakkına sahip olanlar da uygulamaya dahil edilmiştir. Geliri olmadığını belgelemenin usul ve esaslarını belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkili kılınmıştır.

Emlak Vergisi Kanunu’nun 8. maddesinde yer alan düzenlemeye dayanarak Bakanlar Kurulu 20.12.2006 tarihinde aldığı 2006/ 11450 sayılı Karar ile 2007 yılı ve müteakip yıllar için, hiçbir geliri olmayanlara ait 200 m2’yi geçmeyen tek konutun emlak vergisi oranını sıfır (0) olarak belirlemiştir.

Söz konusu yetkiye istinaden indirimli (sıfır) bina vergisi uygulamasına ilişkin usul ve esaslar, Maliye Bakanlığı’nca 38, 39, 43, 44, 45, 47 ve 57 seri nolu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğleri ile yapılmıştır.

İndirimli (sıfır) Bina Vergisi imkanından faydalanmak için ilgililerin birçok belgeyi tamamlayıp ilgili Belediyeye vermesi gerekmekteydi. Ancak 44 seri nolu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile belge karmaşası kaldırılmış olup yükümlülük bir taahhüt belgesine bağlanmıştır.

Engellilere ait binalarda indirimli bina vergisi oranı uygulamasının esaslarını ise 47 ve 57 seri nolu Emlak Vergisi Genel Tebliğlerinde bulmaktayız.

2.İndirimli (Sıfır Oranlı) Vergiden Yararlanacaklar ve Şartlar

Bakanlar Kurulunca belirlenecek indirimli vergi oranından, Türkiye’de brüt yüzölçümü 200 m2’yi geçmeyen tek meskeni olan veya tek meskenin intifa hakkına sahip bulunan;

– Kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup 18 yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenler,

– Gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları emekli, dul, yetim, ölüm ve maluliyet aylığından ibaret bulunanlar,

– Gaziler,

– Şehitlerin dul ve yetimleri,

– Engelliler

yararlanacaklardır.

İndirimli (sıfır oranlı) bina vergisinden faydalanma şartları ise şu şekildedir.

– Söz konusu emlak, bina olmalıdır.

– Bina, mesken (konut) olarak kullanılmalıdır.

– Bina, Türkiye sınırları içinde olmalıdır.

– Meskenin brüt alanı 200 m2’yi geçmemelidir.

– Mesken, muayyen zamanlarda dinlenme amacıyla değil, ikamet amacıyla sürekli kullanılmalıdır.

İndirimli (sıfır) vergi oranının uygulanması için meskende bizzat oturma şartı aranmamaktadır. Bu nedenle, sahip olduğu tek meskeni kiraya verip, kirada oturanlar da diğer şartları taşımaları kaydıyla indirimli vergi oranından faydalanabileceklerdir.

200 m2’yi geçmeyen tek meskene hisse ile sahip olunması halinde indirimli (sıfır) vergi oranı, meskenin vergi değerinin hisseye isabet eden kısmına uygulanacaktır.

Birden fazla meskeni olanların veya birden fazla meskende hisseye sahip olanların meskenlerine indirimli (sıfır) vergi oranı uygulanmayacaktır.

Muayyen zamanlarda dinlenme amacıyla kullanılan meskenler için söz konusu indirimli (sıfır) vergi oranının uygulanması mümkün değildir.

3.Engelliler Açısından İndirimli (Sıfır) Vergi Oranlı Emlâk Vergisi Uygulaması

3.1. Yasal Düzenleme

5378 sayılı Özürlüler ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 22. maddesi ile, Emlak Vergisi Kanunu’nun 8. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan indirimli bina vergisi oranına ilişkin hükme, özürlüler ifadesi eklenmiş, böylece engellilerin de indirimli bina vergisi oranı uygulamasından yararlanmaları sağlanmıştır. Daha sonra 6462 sayılı Kanunun 1. maddesiyle özürlüler ibaresi engelliler olarak değiştirilmiştir.

3.2. İndirimli Bina Vergisi Oranından Yararlanacak Olan Engelliler

Türkiye sınırları içinde; brüt yüzölçümü 200 m2’yi geçmeyen tek meskeni olan, tek meskende hisseye veya tek meskenin intifa hakkına sahip bulunan engelliler bu meskenleri için Bakanlar Kurulunca 2006/ 11450 sayılı Karar ile belirlenen indirimli (sıfır) bina vergisi oranından yararlanacaklardır. Engellilerin indirimli bina vergisi oranından yararlanabilmeleri için bu durumlarını tam teşekküllü Devlet hastanesinden alınmış olan sağlık kurulu raporu ile ilgili belediyelere belgelendirmeleri gerekmekteydi. Fakat 57 seri nolu Tebliğ ile engelli kimlik kartı sahibi mükellefler açısından bu zorunluluk kaldırılmıştır. Buna göre; engelli kimlik kartı sahibi mükellefler, söz konusu kimlik kartlarını belediyede ilgili görevliye ibraz etmek ve 57 nolu Tebliğ ekinde yer alan “Tek Meskeni Olan (İntifa Hakkına Sahip olanlar Dâhil) Engellilere Ait İndirimli Bina Vergisi Formu” ekine engelli kimlik kartı fotokopisini eklemek suretiyle indirimli bina vergisi oranı (sıfır) uygulamasından yararlandırılacaklardır. Bu durumdaki mükelleflerden ayrıca tam teşekküllü Devlet hastanesinden alınmış sağlık kurulu raporu istenilmeyecektir. Ancak engelli kimlik kartı sahibi olmayan mükelleflerin ise, sağlık kurulu raporunun aslını veya onaylı örneğini belediye görevlisine ibraz etmek ve 57 seri nolu Tebliğ ekindeki “Tek Meskeni Olan (İntifa Hakkına Sahip Olanlar Dâhil) Engellilere Ait İndirimli Bina Vergisi Formu” ekine raporun fotokopisini eklemek suretiyle indirimli bina vergisi oranı (sıfır) uygulamasından yararlanmaları mümkün olacaktır. İndirimli(sıfır) vergi oranından faydalanmaya engellilik oranının bir etkisi de bulunmamaktadır (B.07.1.GİB.4.34.18.01-006.01-288 sayılı Özelge).

Söz konusu Form şu şekildedir.

TEK MESKENİ OLAN (İNTİFA HAKKINA SAHİP OLANLAR DAHİL)

ENGELLİLERE AİT İNDİRİMLİ BİNA VERGİSİ BİLDİRİM FORMU

Tarih: …../……/……

……..……………….. BELEDİYE BAŞKANLIĞINA

Emlâk Vergisi Kanununun 8’inci maddesi uyarınca aşağıda vasıfları açıklanan meskenime indirimli bina vergisi oranı uygulanmasını talep ediyorum.

Türkiye sınırları içinde hisseli veya tam mülkiyet kapsamında brüt yüzölçümü 200 m2’yi geçmeyen tek meskenim dışında başka meskenim bulunmamakta olup bu mesken muayyen zamanlarda dinlenme amacıyla değil, daimi olarak kullanılmaktadır.

Bu bilgilerin doğruluğunu kabul eder, gereğini arz ederim.

ADRES:

MÜKELLEF

Adı ve Soyadı (İmza)

GAYRİMENKULÜN:

Bina Vergisi Sicil No: ……………………………………..

Belediyenin Adı: …………………………………………..

Mahallesi : ……………………………………………….

Cadde ve Sokağı: …………………………………………..

Kapı ve Daire No: ………………………………………….

Pafta No: …………………………………………………

Ada No: …………………………………………………..

Parsel No: ………………………………………………..

EK – Engelli kimlik kartı fotokopisi veya sağlık kurulu raporu fotokopisi.

Bir defa bu formu (bildirimi) ilgili belediyeye veren ve durumlarında herhangi bir değişiklik olmayan (yani durumlarında söz konusu uygulamadan yararlanma şartlarını ortadan kaldıran bir değişiklik olmayan) mükelleflerin, izleyen yıllar için ayrıca bir bildirimde (başvuruda) bulunmalarına gerek yoktur. Örneğin şartları taşıyan ve 2017 yılında indirimli bina vergisi oranı uygulamasından yararlanmak için ilgili belediyeye başvuran bir mükellefin, şartlarında değişiklik olmadığı sürece ve indirimli bina vergisi oranı uygulamasında Kanunla ve/veya Bakanlar Kurulu Kararı ile bir değişiklik yapılmadığı sürece 2018 ve izleyen yıllarda tekrar bildirimde bulunmasına gerek yoktur. İndirimli (sıfır) vergi oranından yararlanan mükelleflerin, bu orandan yararlanma ile ilgili şartlardan herhangi birini kaybetmeleri halinde, bu durumu mükellefiyetlerinin bulunduğu belediyeye bildirmeleri gerekmektedir. Öte yandan, indirimli vergi oranından yararlanma şartlarını taşımadığı halde, gerçek dışı taahhütte bulunmak suretiyle indirimli vergi oranından yararlanan mükellefler ile durumunda meydana gelen değişikliği bildirmeyen mükelleflerden alınması gereken vergi, cezalı olarak ve gecikme faizi ile birlikte alınacaktır.

3.3. Engellinin Türkiye Sınırları İçinde Hisseli veya Tam Mülkiyet Kapsamında Brüt Yüzölçümü 200 m2’yi Geçmeyen Tek Meskeni Dışında Başka Meskeninin Bulunmaması Gerekmektedir [1]

Engellinin Türkiye sınırları içinde tek meskeni olması gerekir. Birden fazla meskeni olanların hiç bir meskeni için indirimli (sıfır) bina vergisi oranı uygulanmaz. Brüt yüz ölçümü[2] 200 m2’yi geçmeyen tek meskene hisse ile sahip olunması halinde indirimli(sıfır) vergi oranı, meskenin vergi değerinin hisseye isabet eden kısmına uygulanacaktır. brüt yüzölçümü 200 m2’yi geçen meskene hisseli sahip olunması durumunda dahi indirimli (sıfır) oran uygulanmayacaktır.[3]  Birden fazla meskeni olanların veya birden fazla meskende hisseye sahip olanların meskenlerine indirimli (sıfır) vergi oranı uygulanmayacaktır.

İndirimli (sıfır oranlı) bina vergisi uygulaması sadece konutlara tanınmış bir imkandır. Bu nedenle, fiilen işyeri olarak kullanılan bina için indirimli bina vergisi oranı (sıfır) uygulamasından faydalanılamaz.

3.4. Engellinin Bu Meskeni Muayyen Zamanlarda Dinlenme Amacıyla Değil, Daimi Olarak Kullanması Gerekmektedir

İndirmli (sıfır) vergi oranı sadece sürekli ikamet için kullanılan meskenler için geçerlidir. Bundan dolayı, muayyen zamanlarda dinlenme amacıyla kullanılan meskenler (yazlıklar) hakkında indirimli (sıfır) bina vergisi oranının uygulanması mümkün değildir.

İndirimli (sıfır) vergi oranının uygulanması için meskende bizzat oturma şartı aranmamaktadır. Bu nedenle, sahip olduğu tek meskeni kiraya verip, kirada oturan engelliler de diğer şartları taşımaları kaydıyla indirimli (sıfır) vergi oranından faydalanabileceklerdir.

3.5. Engelli Mükellefler Açısından Gelir Elde Etmeme Şartı Yoktur

İndirimli bina vergisi oranı (sıfır) uygulaması yukarıdaki bölümlerde açıkladığımız şartların taşınması durumunda Türkiye sınırları içinde brüt 200 m2’yi geçmeyen tek meskene sahip olunması halinde indirimli (sıfır) vergi oranı uygulanmakta olup engelli kişilerde gelir şartı aranmadığından sahip olunan tek meskenini kiraya vererek yakınlarının yanında oturan özürlü kişilerin kirada bulunan meskeni için indirimli bina vergisi uygulamasından yararlanması mümkün bulunmaktadır. Yine engelli mükelleflerin özürlülerin bir iş’te çalışmaları, herhangi bir şekilde gelir elde etmeleri veya işyeri, arsa veya araziye sahip olmaları, diğer şartları taşımak kaydıyla, meskenleri için indirimli bina vergisi oranının (sıfır) uygulanmasına engel teşkil etmemektedir (B.07.1.GİB.4.34.18. 01-006.01-653 sayılı özelge).

3.6. İndirimli (Sıfır Oranlı) Vergiden Yararlanma Süresi

Önceki yıllarda sıfır oranlı emlak vergisi uygulaması yıllık olarak belirlendiğinden söz konusu oranın geçerli olabilmesi için takip eden yılda yeni Bakanlar Kurulu Kararının çıkması gerekiyordu. Fakat Emlak Vergisi Kanunu’nun 8. maddesinde yer alan düzenlemeye dayanarak Bakanlar Kurulu 20.12. 2006 tarihinde aldığı 2006/11450 sayılı Karar ile 2007 yılı ve müteakip yıllar için, 200 m2’yi geçmeyen tek konutun emlak vergisi oranını sıfır (0) olarak belirlediğinden aksi belirlenmediği sürece her yıl indirimli (sıfır) orandan faydalanılabilecektir.

4.Sonuç

Önceki yıllarda sıfır oranlı emlak vergisi uygulaması yıllık olarak belirlendiğinden söz konusu oranın geçerli olabilmesi için takip eden yılda yeni Bakanlar Kurulu Kararının çıkması gerekiyordu. Fakat Emlak Vergisi Kanunu’nun 8. maddesinde yer alan düzenlemeye dayanarak Bakanlar Kurulu 20.12. 2006 tarihinde aldığı 2006/11450 sayılı Karar ile 2007 yılı ve müteakip yıllar için, hiçbir geliri olmayanlara ait 200 m2’yi geçmeyen tek konutun emlak vergisi oranını sıfır (0) olarak belirlediğinden 2017 yılında da bu oran uygulanacak olup yeni bir düzenleme yapılana dek bu oran geçerli olacaktır. Buna göre Türkiye sınırları içinde; brüt yüzölçümü 200 m2’yi geçmeyen tek meskeni olan engelli mükellefler, tek meskende hisseye sahip bulunan engelli mükellefler ve tek meskenin intifa hakkına sahip bulunan engelli mükellefler, indirimli bina vergisi (sıfır) oranından yararlanmaktadırlar. Bu uygulamadan yararlanmaya engelli mükelleflerin herhangi bir gelire sahip olmaları, işyeri, arsa veya araziye sahip olmaları ve engellilik oranlarının herhangi bir etkisi yoktur.


[1] 4962 sayılı Kanunla 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 8. maddesinde yapılan değişiklikten önce, indirimli (sıfır) bina vergisi oranı uygulamasında sahip olunan tek meskenin yüzölçüm büyüklüğünün herhangi bir önemi bulunmamaktaydı. Yani diğer şartları taşımak kaydıyla, mükellefin sahip olduğu tek meskenin büyüklüğü 200 m2’yi aşsa dahi indirimli (sıfır) bina vergisi oranı uygulamasından yararlanmaktaydı. Ancak 4962 sayılı Kanunla, Emlak Vergisi Kanunu’ nun 8. maddesinde yapılan değişiklikten sonra, indirimli (sıfır) bina vergisi oranı uygulamasından yararlanabilmek için mükelleflerin diğer şartların yanında, Türkiye sınırları içinde brüt 200 m2’yi geçmeyen tek meskene sahip olmaları şartı getirilmiştir.

[2] 14 seri nolu Emlak Vergisi Kanunu Genel  Tebliğinde emlak vergisine esas olacak bina değerinin tespitine ilişkin açıklamalar yapılmış olup “Binanın Dıştan Dışa Yüz ölçümünün Tesbiti” başlıklı bölümünde, emlak vergisine esas olacak bina değerinin tespitinde binanın dıştan dışa (brüt) yüz ölçümünün esas alınacağı binanın (apartmanlarda ise dairenin) dıştan dışa yüzölçümü ise dış duvarlar arasındaki mesafeler itibariyle m2 cinsinden bulunacak alan olduğu ve bu şekilde hesaplanan brüt alanın, hol, merdiven boşluğu, kapıcı ve kalorifer dairesi, sığınak gibi ortak kullanım yerlerinden gelen paylar ile kömürlük ve çamaşırlık gibi müştemilatın yüz ölçümünü de içereceği belirtilmiştir.

[3] Örneğin engelli 1⁄2 hisseli 350 m2 meskene malik olması halinde, 1⁄2 hisseyle sahip olduğu meskenin brüt yüzölçümü 200 m2’yi geçtiğinden kendisinin hissesi için indirimli bina vergisi oranı (sıfır) uygulamasından yararlanamaz (B.07.1.GİB.4.42.16.02-EML-2⁄775-24 sayılı özelge).

Kaynakça 

-1319 Emlak Vergisi Kanunu, 5378 sayılı Özürlüler ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun

-Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğleri, 14, 38, 39, 40, 43, 44, 45, 47, 57: www.gib.gov.tr

-Emlak Vergisi Kanunu Özelgeleri, www.gib.gov.tr

* Bu Makale Lebib Yalkın Yayınlarının izni ile yayınlanmış olup, LYY Mevzuat Dergisi Kasım 2017  Sayısından alınmıştır. Lebib Yalkın Yayınlarına ve Değerli Yazarlara MÜHAK’a desteklerinden ötürü teşekkür ederiz.


Yazar Hakkında

Benzer yazılar

Yanıt verin.